آکادمی بال پرواز | مرکز تخصصی آموزش کسب و کار و بازاریابی و موضوعات انگیزشی و موفقیت
معایب و مزایا ! تجارت الکترونیک چیست؟
سرتان بسیار شلوغ است و وقت کافی برای رفتن به بازار و خرید اجناس مورد نیاز خود ندارید، یا به دلیل آلودگیهای هوا و ترافیک شهر ترجیح میدهید قید خرید را بزنید! شاید هم از بس خیابانها را پیموده اید و کالای مورد نیاز خود را پیدا نکردهاید خسته شدهاید. در چنین شرایطی واقعا عالی است که با چند کلیک بتوانید تمام خریدهای خود را در چند دقیقه انجام دهید و حتی ناهارتان را هم سفارش دهید پدیدهای که به سرعت درحال فراگیر شدن است، توانسته این امکان را در اختیارمان بگذارد. در این مقاله میخواهیم تجارت الکترونیک را بهتر بشناسیم و با مزایا و معایبش آشنا شویم. شاید روزی خواستید برای یکبار هم که شده از فروشگاههای اینترنتی خرید کنید!
تجارت الکترونیک چیست؟
تجارت الکترونیک، به معنیِ انجام معاملات تجاری، از طریق ابزارهای الکترونیکی مانند اینترنت، تلفن، تلویزیون و کامپیوتر است. برای نخستین بار در دههی ۱۹۶۰ و از طریق یک مبادلهی الکترونیکی دادهها (EDI) بر روی شبکههای ارزش افزوده (VANs) معرفی شد و با افزایش دسترسی به اینترنت و ظهور فروشندگان آنلاینِ محبوب در دههی ۱۹۹۰ و اوایل دههی ۲۰۰۰، رشد کرد. برای نمونه، وبسایت آمازون، کار خود را در سال ۱۹۹۵ و در گاراژ جف بزوس (Jeff Bezos) به عنوان کسبوکار حملونقلِ کتاب شروع کرد. یا وبسایت EBay که امکان خرید و فروش آنلاین میان مصرفکنندگان را فراهم میکند، در سال ۱۹۹۵ مزایدههای آنلاین را به جهان معرفی کرد و در سال ۱۹۹۷ و با استقبال شدید از عروسکهای Beanie Babies، شهرت و محبوبیت بسیار زیادی یافت. با افزایش تعداد کاربران اینترنتی، بسیاری بر این باورند که به زودی تجارت الکترونیک به روش اصلیِ انجام معاملات تجاری مبدل میشود.
دستهبندیهای تجارت الکترونیک
در تجارت الکترونیک نیز مانند تجارت سنتی، چهار دستهبندی وجود دارد که عبارتند از: B2B، B2C، C2B و C2C.
- B2B (تجارت به تجارت) – شامل شرکتهایی است که با یکدیگر تجارت انجام میدهند. برای مثال، تولیدکنندگانی که محصول خود را به توزیعکنندگان میفروشند و عمدهفروشانی که محصولاتی را به خردهفروشان میفروشند.
- B2C (تجارت به مصرفکننده) – شامل تجارتهایی است که از طریق فروشگاههای اینترنتی و بدون نیاز به هر گونه تعامل با انسان، کالاهایی را به عموم مردم میفروشند. این همان تصوری است که بیشتر مردم از «تجارت الکترونیک» دارند. برای نمونه میتوان به فروشگاه اینترنتی آمازون اشاره کرد.
- C2B (مصرفکننده به تجارت) – در تجارت الکترونیک C2B، مصرفکنندگان پروژهای با بودجهای مشخصشده را به صورت آنلاین ارسال میکنند و شرکتها برای انجام آن پروژه، پیشنهاد قیمت میدهند. سپس مصرفکننده پیشنهادهای قیمت را بررسی میکند و شرکت مورد نظر خود را انتخاب میکند. وبسایت Elance نمونهای از این نوع تجارت الکترونیک است.
- C2C (مصرفکننده به مصرفکننده) – این نوع تجارت، در تبلیغات دستهبندیشدهی آنلاین، انجمنها یا بازارهایی انجام میشود که در آن افراد میتوانند با یکدیگر، کالا خرید و فروش کنند. Craigslist، eBay و Etsy نمونههایی از این نوع تجارت الکترونیک هستند.
مزایای تجارت الکترونیک
۱. مزایای تجارت الکترونیک برای مشتریان
- صرفهجویی در زمان
با تجارت الکترونیک دیگر نیازی نیست که ساعتها رانندگی کنید و به امید پیدا کردن چیزی که میخواهید، مغازهها را نگاه کنید و جستجو کنید. فروشگاههای آنلاین، خط کامل محصولات خود را به شما ارائه میدهند و به جای استفاده از مغازه برای ارائهی محصولاتشان، از انبارهای کالا استفاده میکنند. محصولات را به راحتی پیدا میکنید و ظرف چند روز به درب منزلتان میرسند. - وجود طیف وسیعی از گزینههای مختلف
در تجارت الکترونیک، مشتری میتواند بدون نیاز به رفتن از این مغازه به مغازهی دیگر، به راحتی محصولات را با یکدیگر مقایسه کند و متوجه شود که کدام فروشنده، بهترین قیمت را ارائه میدهد و گزینههای بیشتری برای انتخاب دارد. در دنیای واقعی هر فروشگاه فضای محدودی دارد، ولی همان فروشگاه میتواند بر روی اینترنت، کل موجودی انبار را ارائه بدهد. - راحتی در یافتن بررسیها و نظرات
شرکتها به دلیل بالا بودن رقابت، از شما میخواهند تا به نظرات و بررسیهای سایر مصرفکنندگان نگاهی بیندازید. بررسیهای مثبت و منفی در هر وبسایتی وجود دارد و علاوه بر آنکه میتوانید نقدها و نظرات مثبت مربوط به هر کالا را مشاهده کنید، از دلایل کسانی که آن محصول را دوست نداشتهاند نیز آگاه میشوید.
مزایای تجارت الکترونیک
۲. مزایای تجارت الکترونیک برای کسبوکارها
- افزایش پایگاه مشتریان
پایگاه مشتریان از دغدغههای اصلی تمام کسبوکارهای آنلاین و غیرآنلاین است. نیازی نیست که کسبوکارهای آنلاین، نگران برخوردار بودن از بهترین ویژگیها در شهر خود باشند، زیرا مردم از سراسر جهان، به محصولات آنها دسترسی دارند و میتوانند در هر زمانی برای خرید به آنها بازگردند. - افزایش فروش
کسبوکارهای آنلاین، نیازی به اداره کردن یک فروشگاه ندارند و میتوانند فروش آنلاین بیشتری با حاشیهی سود بالاتری داشته باشد. آنها میتوانند به روشهای مختلفی پول را از مشتری دریافت کنند تا خرید را برای مشتری سریعتر و راحتتر کنند. این کسبوکارها با در دسترس بودن به صورت بینالمللی، میتوانند محصولات بیشتری را به فروش برسانند.
معایب تجارت الکترونیک
۱. معایب تجارت الکترونیک برای مشتریان
- حریم خصوصی و امنیت
پیش از انجام تراکنشها به صورت آنلاین، ابتدا گواهیهای امنیتی (نظیر نماد اعتماد الکترونیکی و …) آن وبسایت را بررسی کنید. درست است که خرید آنلاین ساده و راحت است، ولی هیچکس دوست ندارد اطلاعات شخصیاش به سرقت برود. بسیاری از سایتها قابل اطمینان هستند، ولی باز هم همیشه باید تحقیق کنید و سایتهایی را که از امنیت کافی برخوردار نیستند، شناسایی کنید. - کیفیت
با وجود اینکه در تجارت الکترونیک، همه چیز به راحتی در دسترس قرار گرفته است، مشتری فقط پس از تحویل گرفتن محصولات میتواند آنها را واقعا ببنید و لمس کند. بنابراین حتما باید پیش از خرید، روش بازگرداندن کالا در صورت عدم رضایت از آن را بررسی نمایید. همیشه پیش از خرید مطمئن شوید که گزینهای برای بازگرداندن کالا وجود دارد. - هزینههای پنهان
مشتری در زمانِ خرید، از قیمت کالا، هزینهی حملونقل، بارگیری و مالیات آگاه میشود. ولی باید مراقب باشید، زیرا ممکن است هزینههای پنهانی وجود داشته باشد که بر روی صورتحساب خرید شما ذکر نشدهاند، ولی بر روی فرم پرداخت ظاهر میشوند. ممکن است هزینههای اضافهای برای جابجایی و بارگیری در محل فروشندهی کالا (handling fee) وجود داشته باشد (به ویژه در مورد خریدهای بینالمللی).
منبع: آکادمی بال پرواز
